haluk dural2

ÇİN, ABD’yi geçti…

Bu makale, yazarın 18.02.2018 tarihli yazısından güncellenmiştir.

Amerikan Merkezi İstihbarat Teşkilatı CIA, her yıl Şubat ayının başlarında kendi resmî internet sitesinde her ülke için yayınladığı bilgi dosyalarındaki (Factbook) verilerden[[1]] yola çıkarak CIA’nın bile kabul ettiği Çin mucizesi karşısında, özellikle kısa bir ABD-ÇİN incelemelerimizi geçmiş yıllarda sizlere sunmuştum. Ancak bu yıl Haziran ayı bittiği halde CIA 2018 yılı bilgilerini yayınlamadı. Bu nedenle yazımızda kullandığımız bilgiler daha çok Dünya Bankasının yayınladığı bilgilere dayanmaktadır.

Bilindiği üzere, ülkelerin Gayrısafi Yurtiçi Hasılaları-GSYH’ları, ilgili ülkenin milli parası cinsinden ve cari fiyatlarla fiyatlarla hesaplanır. Bir değerlendirme kıstası olarak, GSYH değeri o ülkedeki ortalama dolar kuruna bölünerek nominal değer bulunur. Ancak ülkelerin ekonomilerinin birbirleri ile mukayese etmekte bu değer kullanılamaz. Çünkü aynı ABD doları bazında ifade edilse de, ülkelerin enflasyon oranları ve yaşam standartları aynı olmadığından, dolar cinsinden GSYH’ları mukayese etmek doğru sonuç vermez. Bu eksikliği gidermek amacıyla her ülke için Satınalma Gücü Paritesi-SAGP (purchasing power parity-PPP) tabloları kullanılır. Her ülkenin ulusal parası cinsinden cari fiyatlarla hesaplanmış olan GSYH’ları, o ülke için verilen SAGP ile bölünerek dolara çevrilir ve birbiriyle daha anlamlı şekilde mukayese edilir hale gelir. Nitekim, CIA’nın bilgi dosyalarında her ülke için GSYH değerleri SAGP cinsinden verilerek kıyas yapılmaktadır.

CIA ve Dünya Bankası tahminleri çerçevesinde son altı yılda Satın Alma Gücü Paritesi-SAGP cinsinden ekonomik büyüklüklerine göre ilk oniki sırayı paylaşan ülkeler şöyledir:

ulkelerin ekonomik buyuklukleri siralamasi

CIA’nın bile itiraf ettiği gibi, tablodaki verilere göre, batı emperyalist-kapitalist blokuna dahil ülkeler sıralamada küme düşmekte, onların yerleri giderek BRİC ülkeleri tarafından doldurulmaktadır. Böylece küresel olduğu iddia edilen ekonomik krizin, aslında batı liberal kapitalist sisteme ait olduğu ve küresel olmadığı açıkça görülmektedir. Nitekim (ABD+AB+Japonya) grubunun dünya ekonomisindeki payları yıllar itibariyle kriz döneminde azalırken, krizin hafiflemesiyle beraber tekrar artış eğilimine girmiş, BRİC ülkelerinin payları düzenli şekilde artış göstermektedir.

Tablo-2: Dünya Ekonomisindeki Paylar, %

dunya ekonomisi ekonomik paylar

Ama bu tablonun en önemli göstergesi, CIA’nın tahminlerinden çok daha önce Çin’in ekonomik büyüklük açısından ABD’yi geçerek 1. sıraya yükselmiş olmasıdır. Bunun kaçınılmaz sonucu olarak ABD’nin dünya ekonomisindeki payı azalırken, Çin’in payı artmaktadır.

Tablo-3: Dünya Ekonomisindeki Paylar, %

dunya ekonomisi ekonomik paylar2

ABD ve Çin’in ekonomik yapılarının irdelenebilmesi için GSYH içindeki üç ana sektör olan; tarım, sanayi ve hizmetler sektörlerinin paylarını karşılaştırmak gerekir. Bu konudaki en belirleyici unsur, GSYH içindeki sanayi payıdır.

gsyh abd cin

gsyh abd cin2

Görüldüğü üzere, Çin’in sanayi üretimi 2018 yılında ABD’nin sanayi üretimini 2,6 misline ulaşmıştır. ABD’nin GSYH’sının içindeki en büyük pay % 80,2 ile “hizmetler” sektörüne aittir. ABD hizmetler sektörünün içindeki en büyük pay ise “finansal işlemlere” aittir. Örneğin ABD Ticaret Bakanlığı Ekonomik Analiz Bürosu verilerine göre 2009 yılında finansal işlemlerin, hizmetler sektöründeki payı % 25,57’dir. [2]

gsyh abd cin 2017

2018 yılı verilerini Nominal GSYH rakamlarıyla karşılaştırırsak, Çin’in sanayi üretiminin ABD’nin 1,4 misli olduğu görülür.

gsyh abd cin 2018

Çin’in üretimden gelen ekonomik gücünün en önemli göstergelerinden birisi ise sıvı çelik üretim rakamlarıdır.

cin sivi celik uretimi

Dünya Çelik Birliği istatistiklerine [3] göre batı kapitalist sisteminin ekonomik krize yuvarlandığı 2007 yılından itibaren batı ülkelerinde çelik üretimleri azalırken, Çin’in üretimini sürekli artırmıştır. 2014 yılında Çin’in çelik üretimi, kendini takip eden diğer ilk üç ülkenin üretimleri toplamının üç (3) katını aşmıştır. Sürekli artan bu büyüklükteki çelik üretimi, ekonomik büyüme, bilimsel ve teknolojik gelişim göstergesi olup, giderek kalkınma ve refahın göstergesi olacaktır.

Nitekim yıllık sanayi üretimi ABD’nin 1,6 katı olan ve her sene artarak büyüyen Çin sanayi üretiminin arkasında inanılmaz büyüklükteki yetişkin teknik eleman ordusu bulunmaktadır. Çin’in üniversite mezunu sayısı 2013 verilerine göre yedi (7) milyonun üzerinde olup ABD’nin iki katıdır.[4]

ulkelerin egitim seviyeleri

Ancak daha önemli olan ise Çin’deki üniversite mezunlarının yarısı Bilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (STEM) dallarından mezun olmaktadır.

2016 yılında bu dallardan mezun olanların sayısı 4,7 milyon kişi olup, ABD’den 8,3 misli fazladır.[5] Gelişen ve büyüyen sanayi yapısını besleyen yüksek nitelikli bilim adamı ve mühendis ordusu ile Çin, teknolojik yeniliğin önderliğini almıştır.

Bu durumu destekleyen bir diğer veri ise 1996-2018 yıllarında, bütün mühendislik dalları için üretilen ve atıf yapılan makale ve dokümanların ülkeler bazında sıralanmasında da gözlenmektedir.[6]

 abd cin muhendislik yayinlari

Yapılan atıf sayısında ABD’nin yüksek görünmesinin sebebi, İngilizcenin yaygın kullanımından kaynaklanmaktadır.

SONUÇ

Bu verilerin gösterdiği en önemli sonuç; batı kapitalist sisteminin ekonomik liderliği kaptırdığı, büyük bir borç batağına saplandıkları, yaşadıkları ekonomik krizi “dünya”ya mâletmeye çalışmalarına rağmen, krizin sadece kendilerinde olduğunu göstermesidir. Batı, bu krizde yitirdikleri sermayeyi geri kazanmak için ise kapitalizmin en vahşi yolunu tekrar seçerek, ilkel sermaye birikimi için emperyalist sömürge savaşlarına geriye dönmektedirler. Bunun kaçınılmaz sonucu ise Ortadoğu (maalesef Türkiye de dahil) ve Afrika ülkelerinde bölgesel kanlı çatışmaların uzun süre devam edeceği gerçeğidir.

DPT Eski Uzmanı - Millî Merkez Genel Sekreteri

Haluk DURAL – 03 Temmuz 2019

Kaynaklar :

[[1]] : https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/rankorder/rankorderguide.html

[[2]] : http://www.bea.gov/industry/gpotables/gpo_action.cfm?anon=795267&table_id=26751&format_type=0

[[3]] : http://www.worldsteel.org/?action=stats&type=steel&period=latest

[[4]] : https://www.weforum.org/agenda/2017/04/higher-education-in-china-has-boomed-in-the-last-decade

[[5]] : Forbes, The Countries With The Most STEM Graduates [Infographic] 2.02.2017, https://www.forbes.com/sites/niallmccarthy/2017/02/02/the-countries-with-the-most-stem-graduates-infographic/#3dcf7e6d268a

[[6]] : SCImago, (n.d.). SJR — SCImago Journal & Country Rank [Portal]. Retrieved Date you Retrieve, from http://www.scimagojr.com

 

Yazarlar